Zadanie 2. · matura ustna z polskiego
Rodzaje materiału
Wiersz albo fragment prozy czy dramatu, często spoza listy lektur.
Jak podejść: Szukaj, co fragment mówi o problemie z polecenia: obraz, bohater, puenta. Cytuj krótko, własnymi słowami omawiaj.
Na przykład obraz, plakat albo fotografia.
Jak podejść: Opisz to, co widać, tylko tyle, ile potrzeba do tezy: kompozycja, kolory, symbol, napis. Potem interpretacja.
Tekst o języku albo przykład zjawiska językowego.
Jak podejść: Nazwij zjawisko, pokaż je na przykładzie z materiału i powiedz, jaką pełni funkcję w komunikacji.
Metoda
Ten sam szkielet działa przy wierszu, obrazie i tekście o języku.
Podkreśl problem, o który pyta polecenie, i sprawdź, czy pozwala odwołać się do innego tekstu albo własnych doświadczeń.
Odpowiedz na pytanie z polecenia, zanim zaczniesz opisywać materiał. Bez tezy wypowiedź staje się streszczeniem.
Dwa konkretne miejsca z tekstu albo obrazu, każde z jednym zdaniem: co dowodzi względem tezy.
Jeśli polecenie na to pozwala: lektura, film albo własna sytuacja, która potwierdza lub komplikuje tezę.
Wróć do tezy i powiedz, co z odwołań wynika. Kompozycja to 2 punkty za każde zadanie.
Przykładowe polecenia
Autorskie przykłady w stylu zadań z informatora, do ćwiczenia metody. To nie są pytania z egzaminu.
Jak człowiek radzi sobie z samotnością? Omów zagadnienie na podstawie załączonego wiersza. W swojej odpowiedzi uwzględnij również inny tekst kultury.
Co może oznaczać motyw drogi? Omów zagadnienie na podstawie załączonego obrazu. W swojej odpowiedzi odwołaj się także do własnych doświadczeń.
Jaką rolę odgrywają zapożyczenia we współczesnej polszczyźnie? Omów zagadnienie na podstawie załączonego tekstu.
Pytanie jawne (zadanie 1.) znasz wcześniej z listy CKE i dotyczy lektury obowiązkowej. Pytanie niejawne (zadanie 2.) poznajesz dopiero po wylosowaniu zestawu i odpowiadasz na podstawie materiału, który jest w zestawie.
Ćwicz metodę, nie treść: na różnych wierszach, obrazach i tekstach o języku buduj tezę, dwa odwołania do materiału i wniosek. Przydaje się też kilka lektur i tekstów kultury, które znasz na tyle dobrze, żeby użyć ich jako drugiego tekstu.
Na przygotowanie obu zadań masz do 15 minut, a na wypowiedź do 10 minut. Zostaw na zadanie 2. wyraźną część czasu, bo za jego merytorykę też można dostać do 8 punktów.
Nie w takim sensie jak w zadaniu 1. Liczy się odwołanie do materiału z zestawu, a drugi tekst kultury albo własne doświadczenia wtedy, gdy polecenie na to pozwala.
Opracowanie na podstawie informatora CKE o egzaminie maturalnym z języka polskiego od roku szkolnego 2024/2025. Przykładowe polecenia są autorskie.
Do matury ustnej z polskiego: kilka miesięcy dni
Symulacja zawiera zadanie do tekstu, którego wcześniej nie znasz. Pierwsza za darmo.
Zrób darmową symulację