Literatura współczesna · 1 pytanie jawne
Motywy i problemy
podróż jako poznaniespotkanie z Innympraca reporterahistoria i pamięćHerodot jako przewodnikLista CKE 2026–2028
Przed egzaminem
Częsty błąd
Traktowanie książki jak powieści albo relacji z wakacji: to reportaż autobiograficzny, w którym podróż służy poznawaniu Innego i samego siebie.
Sceny do argumentów
Zebrane z naszych opracowań. Ta sama scena może dowodzić różnych tez, zależnie od pytania.
Podróż jest spotkaniem z Innym, które uczy pokory.
Młody reporter, wysłany po raz pierwszy za granicę (m.in. do Indii i Chin), odkrywa, że nie zna języków, obyczajów ani historii miejsc, które odwiedza. Czuje obcość i musi uczyć się słuchania.
W pytaniu 76: Czym dla człowieka może być podróżowanie?Herodot jest przewodnikiem, który uczy, jak patrzeć na świat.
Kapuściński otrzymuje od przełożonego „Dzieje” Herodota i czyta je w czasie swoich wypraw. Śledzi opis wojen perskich, w którym Herodot zbiera relacje różnych ludzi i pokazuje konflikt także z perspektywy Persów.
W pytaniu 76: Czym dla człowieka może być podróżowanie?Podróż pozwala dostrzec, że historia i konflikty rodzą się ze zderzenia odmiennych kultur.
Opis wojen grecko-perskich (bitwy pod Maratonem, Termopilami i Salaminą) pokazuje starcie dwóch odmiennych światów. Kapuściński zestawia go z tym, co sam widzi w odwiedzanych krajach.
W pytaniu 76: Czym dla człowieka może być podróżowanie?Konteksty
„Odyseja” Homera
Odyseusz wędruje, poznaje wiele miast i ludzi, a droga zmienia go i uczy roztropności. Tak samo u Kapuścińskiego podróż jest doświadczeniem formującym człowieka, a nie tylko zmianą miejsca.
Etyka spotkania z Innym (Emmanuel Levinas) i zbiór „Ten Inny” Kapuścińskiego
Levinas widział w twarzy drugiego człowieka wezwanie do odpowiedzialności i uwagi. Kapuściński w rozważaniach o Innym podkreśla szacunek, ciekawość i gotowość do dialogu, co uzasadnia tezę o podróży jako poznawaniu Innego.
Ryszard Kapuściński jako korespondent zagraniczny w czasach PRL
Dla Polaka z lat pięćdziesiątych wyjazd za granicę, zwłaszcza daleki, był rzadkim przywilejem. Dzięki temu pierwsze podróże reportera nabierają wagi doświadczenia przełomowego, a przekroczenie granicy staje się symbolem wejścia w szerszy świat.
Na liście CKE na lata 2026–2028 jest jedno pytanie z tej lektury: 76. Czym dla człowieka może być podróżowanie?.
Zamiast streszczenia przygotuj kilka scen, które znasz dokładnie, i dla każdej jedno zdanie: co dowodzi. Te same sceny posłużą w różnych pytaniach, zmienia się tylko teza. Uważaj na typowy błąd: traktowanie książki jak powieści albo relacji z wakacji: to reportaż autobiograficzny, w którym podróż służy poznawaniu Innego i samego siebie.
Pytania według listy CKE na lata 2026–2028. Wprowadzenie, sceny i konteksty są autorskie (redakcja Matury Ustne) i nie zastępują lektury.
Do matury ustnej z polskiego: kilka miesięcy dni
Odpowiedz na pytanie jawne i zobacz punkty według kryteriów CKE z cytatem z Twojej wypowiedzi.
Zrób darmową symulację