Satyry Ignacego Krasickiego na maturze ustnej

Wyrachowanie pana Piotra zostaje ukazane jako źródło jego nieszczęścia.

Pan Piotr wyznaje rozmówcy, że ożenił się dla czterech wsi graniczących z jego majątkiem, choć od początku widział, że modna panna gardzi wiejskim domatorem. W intercyzie godzi się na kolejne warunki: zimy w stolicy, własny ekwipaż, osobne apartamenty, a nawet na wzmiankę o możliwym rozwodzie.

Przesada w opisie podróży i przebudowy domu ośmiesza modę i próżność.

Żona żąda angielskiej karety na resorach, a potem ładuje do niej skrzynki z pachnidłami i tabaką, pudło czepców, kanarka, srokę, kotkę z kociętami i mysz na łańcuszku, tak że mąż jedzie z klatką pod pachą. W domu każe wymienić sprzęty, urządzić buduar i gabinety, a zamiast ogrodu z bukszpanu chce cyprysów, kiosku, meczeciku i domku pustelnika.

Zakończenie pokazuje, że wady prowadzą do realnej szkody.

Na balu pan Piotr usługuje gościom jak sługa, a żona śmieje się z niego razem z panią starościną; podczas fajerwerku zapala się stodoła. Gdy mąż wytyka zbyt duże wydatki, a żona przypomina o swoich czterech wsiach, Piotr odpowiada, że przy takim życiu nie wystarczyłoby i osiem, a para przenosi się do miasta.